Home > Vebego vitaliseert werk en zorg

Integrale thuiszorg reageert op veranderende maatschappij

   

De zorg: een onderwerp dat áltijd op de publieke agenda staat. Ook bij Vebego besteden we er veel aandacht aan. We willen namelijk een positieve bijdrage leveren aan de maatschappij, door werk en zorg te vitaliseren. Langer thuis wonen speelt daarin een grote rol. Aan het woord zijn Steph Feijen, lid Raad van Bestuur Vebego en portefeuillehouder Zorg Nederland, Harjan Winters, directeur Zorg Vebego Zwitserland, Katrien Lauwers, algemeen directeur Assist België en Petra Burkert, projectleider Vebego Duitsland. Zij bespreken de status van extramurale zorg in hun landen en de onderlinge verschillen.

Nederland: op zoek naar slimme combinaties

De Nederlandse overheid stimuleert enerzijds mensen langer thuis te blijven wonen en steekt anderzijds geld in intramurale zorg. Daardoor neemt de druk op extramurale zorg toe. Daar is goed personeel bovendien schaars, vanwege de krapte op de arbeidsmarkt. Veel hoogopgeleide zorgverleners kiezen voor een carrière in het ziekenhuis, omdat thuiszorg niet zo’n ‘sexy’ imago heeft. De thuiszorg zou als sector minder zekerheid bieden en minder uitdagend zijn.

Steph: “Thuiszorg wordt steeds belangrijker. Vanuit Vebego proberen we hier op een constructieve manier mee om te gaan. Wij zoeken naar een methode die ervoor zorgt dat zorgverleners effectiever kunnen werken, meer tijd kunnen besteden aan de daadwerkelijke zorg en minder aan administratieve (rand)zaken. En dat komt de cliënt ten goede.

Om dit te realiseren, gaan we de zorg in de wijk integraal bekijken. Dit betekent dat we kijken naar verschillende combinaties in allerlei lagen van zorg en ondersteuning. Wat is (al) aanwezig in de wijk en hoe kunnen we dat slim organiseren? Wat gebeurt er wanneer iemand – een cliënt of een zorgaanbieder – met één budget allerlei hulp kan inkopen? Van maaltijdbezorging en de kapper, tot huishoudelijke hulp, thuiszorg en de meer gespecialiseerde wondverpleging. En we denken ook na over manieren om de bestaande logistiek slimmer te gebruiken. Thuisbezorging van producten bijvoorbeeld.

Steeds meer marktpartijen bieden dit aan. Denk aan Albert Heijn of aan Thuisbezorgd. Wat als we daar slim gebruik van maken en dergelijke partijen toevoegen aan de keten? Zo onderzoeken we op diverse manieren hoe we de positie van thuiszorg kunnen veranderen en uitbreiden.

We nemen in rap tempo afscheid van de verzorgingsstaat. Bewoners krijgen steeds meer de regie en dat past ook beter in de huidige tijdsgeest. Tijd dus om ook de zorg en ondersteuning hier beter op in te richten. Met nieuwe diensten, nieuwe technologieën en nieuwe samenwerkingen. Binnen en buiten Vebego. Daar zijn we nu mee bezig.”

Zwitserland: onoverzichtelijke thuiszorgmarkt schreeuwt om oplossing

Ook in Zwitserland zoeken ze de samenwerking met collega-bedrijven op. Zeker omdat de zorg daar anders is geregeld. De mensen blijven er het liefst zo lang mogelijk thuis wonen. Verhuizen naar een verpleegtehuis? Dan stap je al bijna met één been in het graf. Althans, zo zien veel Zwitsers dat. Maar thuis blijven wonen is een kostbare zaak in Zwitserland.

Harjan Winters vertelt: “De situatie in Zwitserland verschilt behoorlijk van die in de andere Vebego-landen. De thuiszorgmarkt is hier erg onoverzichtelijk, vanwege de financiering en de vele verschillende stakeholders, zoals gemeenten en provincies. Mensen betalen hier in principe grotendeels zelf voor hun verzorgingskosten.

Net als gemeenten betalen zorgverzekeraars wel een gedeelte van de verplegingskosten. Dat bedrag ligt hoger voor extramurale zorg dan voor intramurale zorg. En dus is verzekeraars er alles aan gelegen om intramurale zorg te stimuleren. Terwijl de mensen zelf liever langer thuis wonen. Maar dat maakt het een stuk duurder, en de voorzieningen zijn niet goed genoeg ingericht om langer autonoom thuis te blijven.

Wij zien veel kansen om de thuiszorgmarkt te vernieuwen. Met de opkomende vergrijzing groeit de vraag. Vebego Zwitserland erkent die kansen. We zijn al volop aan het groeien in zorginstellingen, maar we verwachten in 2018 ook met een concept voor thuiszorg te komen. Je moet dan denken aan een geïntegreerd pakket om autonoom thuis te kunnen blijven wonen. Van maaltijden en verpleging, tot administratie en boodschappen – al dit soort diensten willen we op een logische en toegankelijke manier aan elkaar koppelen. Zo hopen we op termijn een substantiële bijdrage te kunnen leveren aan de Zwitserse thuiszorg.”

België: assistentiewoning als gulden middenweg

In België stuurt de regering steeds meer aan op extramurale zorg. Thuiszorg wordt meer gepromoot. Voor mensen is het namelijk ontzettend fijn om langer thuis te blijven wonen in hun vertrouwde omgeving. Ook de financiën zijn erop aangepast. In de gehandicaptenzorg is het al zo dat financiële bijdragen niet langer worden gegeven aan de zorginstelling, maar aan de zorgvrager.

Ook ouderenzorg gaat die kant op; de verwachting is dat dit in 2021 op dezelfde manier als in de gehandicaptenzorg geregeld is. Een relatief nieuw fenomeen in België is de assistentiewoning. Dit is een aangepaste levensbestendige woning die het midden houdt tussen de oude vertrouwde woonsituatie en een woonzorgcentrum of verpleegtehuis. Deze assistentiewoningen zijn een soort leefgemeenschap met volop aandacht voor de sociale component. Assist België focust inmiddels vrijwel volledig op deze vorm van wonen.

Katrien Lauwers vertelt over de kansen en uitdagingen die deze verschuiving met zich meebrengt: “Op dit moment hebben we negen residenties operationeel. Deze appartementencomplexen zijn gebouwd door projectontwikkelaars, die ze verkochten aan investeerders. Assist exploiteert ze. Dat betekent dat wij de verhuur en de dienstverlening voor onze rekening nemen.

Voor de zorg zijn er woonassistenten aanwezig die bewoners helpen met wat ze maar nodig hebben. Dat draait natuurlijk om basisbehoeften zoals verpleging en verzorging. Maar minstens zo belangrijk is het sociale aspect, voor zowel bewoners als de assistenten. Ook zijn ze beschikbaar voor noodoproepen. Dat is voor de familie van bewoners natuurlijk een enorme geruststelling.

Qua gehandicaptenzorg kunnen we wel wat leren van Nederland. Aandachtspunten liggen vooral in het efficiënter maken van organisatie gebonden diensten. Hierin kijken we bijvoorbeeld goed naar de werkzaamheden van Assist in Nederland, die zijn daarin ijzersterk. Die kennis combineren we met ons totaalaanbod – van boodschappendienst en schoonmaak tot verpleging. Zo gaan we onszelf meer onderscheiden. Nog meer samenwerken met andere Vebego-bedrijven speelt daarin een belangrijke rol.”

Duitsland: groei in de thuiszorgmarkt 

In Duitsland is de situatie niet anders dan in Nederland of België. De tekorten aan goed gekwalificeerd personeel lopen op. En ook daar is vergrijzing een groeiend probleem. Want ook verpleegkundigen en verzorgenden worden ouder, wat leidt tot een enorme scheefgroei in de zorgverlening. Om dit aan te pakken, is een radicale verandering in het zorgsysteem noodzakelijk. Denk aan een gezonde mix van professionals en mantelzorgers en combinaties met moderne technologie, zoals apps en robots. Maar ook het herstructureren van bestaande zorginitiatieven biedt mogelijkheden.

Petra Burkert vertelt: “Marktonderzoek toont aan dat er veel mogelijkheden zijn om de dienstverlening te veranderen. Alleen al in Berlijn zijn maar liefst 520 thuiszorgbedrijfjes. Gemiddeld hebben zij ieder zo’n 50 cliënten. Dit leidt tot hoge overheadkosten.

Wanneer je die bedrijven combineert tot grotere zorgunits, kun je tot flinke kostenbesparingen komen en efficiënter werken. Dat is prettiger voor de zorgverleners en voor de patiënten. En daar liggen onze kansen. Daarom gaan we nu bekijken hoe we Vebego goed kunnen introduceren als mogelijke partner voor deze kleine bedrijven. Wat dat betreft kunnen we veel leren van bijvoorbeeld Assist in Nederland en België. Goed samenwerken en profiteren van de aanwezige kennis is cruciaal.”